19.08.19/18:36

Network (Ağ) Nedir?

Başlatan data_grrr, 24.02.07/02:20

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

data_grrr

Yazan: Kaan Adanalı
Bu dökümanın kopyalama, dağıtma, değiştirme izni GNU GPL (Genel Kamu Lisansı) Versiyon 2 altında verilmiştir.

Network Nedir?

Bilgisayarların özellikle şirketlerin ve diğer organizasyonların binalarında çok sayıda bulunması yaygın bir durumdur. Bu organizasyonlarda genellikle bir çok departman, o departmanlara ait bilgisayarlar ve bilgisayarlar arasında dolaşması gereken bir çok dosya bulunması söz konusudur.

Az sayıda bilgisayar bulunan ve amacın sadece dosyaların oradan oraya taşınması gereken bir ortamda belki bu durum bir 'sorun' olmayabilir. Taşınması gereken dosyalar çeşitli medyalara (cd, disket, vb.) kopyalanabilir ve bunları da götürülmesi gereken bilgisayara insanlar taşıyabilir. Aslında böyle bir yapı network'ün en ilkel hali olarak düşünülebilir ve network ikiden çok bilgisayarın birbirleriyle görüşebildiği bir yapı olduğuna göre bu durum bu çok genel tanıma uygundur.

Bununla birlikte böyle bir yapının çok ağır işleyeceği kolaylıkla tahmin edilebilir. Özellike ortamdaki bilgisayar sayısı artmaya başladığında ve oradan oraya giden dosyalar yağmur gibi yağmaya başladığında bu verileri taşımaya ne insan gücü yeterli olabilir ne de verileri taşıyacak medya sayısı. Bu nedenle bu ve bunun gibi daha bir çok ihtiyacı karşılamak için verileri taşıyan insanlar yerine kablolar, verilerin taşındığı medyaların arayüzleri  (IDE gibi) yerine de network arayüzleri kullanan bir teknoloji geliştirilerek gerçek bilgisayar network'ü yaratılmıştır.

Böyle bir network'te bilgisayarların network arayüzlerinden çıkıp kablolar üzerinden diğer bilgisayarların network arayüzlerine ulaşan veriler sayesinde bilgisayarların birbirleriyle çok yüksek hızlarda iletişim kurabilmesinin yolu açılmış olur ve bu durum beraberinde de bir çok kolaylığı ve yeniliği getirir.


Network'ün Faydaları

Network'ün organizasyon içinde veri alış verişini kolaylaştırması, hızlandırması ve performansı artırıp genel maliyeti düşürmesi dışında daha başka bir çok somut işlevi bulunur.

Dosya Paylaşımı: Kullanıcıların dosyalarını başka bilgisayarlar ile paylaşmak için  bir çok olanağı bulunur. İstediği dosyayı bilgisayarında paylaşıma açarak diğerlerinin kullanımına açabilir ya da dosyayı bir dosya sunucunda saklayarak paylaşıma açabilir.

Dosya Gönderimi ve Karşılıklı Haberleşme: Kullanıcılar dosyaları paylaşmak yerine istediği kullanıcıya elektronik posta yoluyla gönderebilir, elektronik postayla haberleşebilir.  Görüşmeler için video konferans gibi yöntemler kullanılabilir.

Yazıcı Paylaşımı: Dökümanlar yazıcı sunucusuna network üzerinden erişerek yazıcı sunucusuna bağlı yazıcılar network'teki bütün kullanıcıların ortak kullanımına açılabilir. Böylece yazıcı sunucusuna dosyayı elle götürmek ya da istemcilere yazıcı bağlamaya gerek kalmaz.

Uygulama Paylaşımı: İşlerin yürütülmesi için gerekli olan uygulamaların herkesin bilgisayarında çalışmasındansa sunucu bilgisayarlarda çalışmaları sağlanarak kullanıcıların uygulamalara network üzerinde erişmesi sağlanabilir. Bu uygulamaların denetimini kolaylaştırdığı gibi herkesin bilgisayarına aynı uygulamayı kurması yükünü de ortadan kaldırır.

Erişim Denetimi ve Güvenlik: Kimin hangi dosyaya erişip kullanabileceği, kimin hangi bilgisayarı kullanıp oturum açabileceği belirlenebilir, veri alış verişi şifrelenerek meraklı kişilerin gözlerinden korunabilir.



Network Tipleri


Network'ler kapsadıkları alan büyüklüklerine, topolojilerine ve işlevlerine göre sınıflandırılırlar.

Kapsama Alanlarına Göre Network'ler

Personal Area Network (PAN):
Genellikle 1 metreye kadar olan mesafede network aygıtlarının birbirleriyle oluşturduğu network yapısını ifade eder. Örnek olarak kişisel Bluetooth cihazlarının  bilgisayarlarla haberleşmesi gösterilebilir.
Local Area Network (LAN): Genellikle 10 ve 1000 metre arasındaki mesafede yayılmış olan networkleri tanımlamakta kullanılır. Bu alan da çoğunlukla evler, ofisler, birbirlerine yakın organizasyonların binalarını kapsamak için yeterlidir. LAN'lar yaygın olarak Ethernet teknolojisini kullanırlar ve bağlantı çoğunlukla switch üzerinden sağlanır. Bu nedenle LAN'da veri aktarımı çok hızlıdır (saniyede 1 Gigabyte'a kadar destekleyebilir).
Metropolitan Area Network (MAN): Genellikle 10-100 kilometreye kadar olan mesafeleri kapsar. Bu ise network'ün ortalama bir şehri ya da ilçeleri  kapsayabileceği anlamına gelir. Bir MAN, bu alanda bulunan LAN'ların birbirlerine bağlanmasıyla oluşur. Bir MAN'a örnek olarak İstanbul çapındaki kablolu TV ve kablolu Internet hizmeti gösterilebilir.
Wide Area Network (WAN): Genellikle 100 km'den başlayıp bütün Dünya'yı kapsayabilecek bir network yapısını ifade eder. WAN'lar LAN'ların birbirlerine bağlanmasıyla oluşur ve dünyadaki en büyük WAN yapısı Internet'tir. Halkın erişebildiği böyle bir network'ün yanısıra WAN'lar özel şirketler tarafından da sadece kendileri için kullanılabilir. Bu durumda çoğunlukla uzaktaki iki lokal network'ü birbirine bağlayan leased line'lar kullanılır.

Topolojilerine Göre Network'ler

Bus Network: Bus network'lerde tek bir iletişim hattını paylaşan bilgisayarlar bulunur.  Bus, bir çok network biriminin kendisine bağlı olduğu bir hattı ifade eder. Aynı kablo hattı üzerinde bulunan bilgisayarlardan biri hatta veri gönderdiğinde hatta bağlı olan tüm bilgisayarlara aynı veri gönderilmiş olur. Bu nedenle iletişim sırasında sık sık çarpışmalar meydana gelebilir, ve bu da iletişimi yavaşlatır.  Aynı verinin bütün bilgisayarlarca görülmesi aynı zamanda güvenliği de tehdit eden bir durum oluşturur. Aynı zamanda bağlantının sağlandığı kabloda meydana gelecek bir arıza bütün bilgisayarların network ile bağlantısını kopartabilir. Bu tip dezavantajlar nedeniyle bus network'ler günümüzde tercih edilmezler.

Ring Network: Ring network'lerde her bir bilgisayar iki yanında bulunan iki bilgisayara da bağlıdır. Böylece network bir halka topolojisi gerçekleştirmiş olur. Bu ring yapısında örneğin A,B,C,D,E isimlerinde 5 bilgisayar bulunursa, A'dan C'ye veri gönderilebilmesi için verinin A'dan B'ye gitmesi oradan da C'ye ulaşması gerekir. Bu topoloji de bus topolojisinin sahip olduğu dezavantajlara sahiptir: Kablo da gerçekleşen bir arıza tüm network'ü etkiler ve iletim bilgisayar sayısı arttıkça yavaşlar.
Ring networkler fiziksel olarak switch'e benzeyen aygıtlara bağlıdırlar fakat mantıksal olarak ring topolojisine göre çalışırlar. IBM'in geliştirdiği Token Ring teknolojisi buna bir örnektir. Günümüzde IBM bu teknolojiyi kullanmayı ve geliştirmeyi bırakmıştır.

Star Network: Star network'lerde bütün network birimleri merkezi bir cihaza ayrı bir iletişim hattı ile bağlıdır. Merkezi cihaz kendisine gelen verileri diğer bilgisayara ya da bilgisayarlara göndermekle yükümlüdür. Star network'ler günümüzde en yaygın olarak kullanılan network topolojisidir. Veriler ayrı kablolar üzerinden gittiği için çarpışmalar büyük oranda azalır, aynı zamanda bu tip bir network'ü genişletmek de diğerlerine göre çok daha kolaydır. Dezavantaj olarak merkezi cihazın bozulması durumunda network'e bağlı bilgisayarların haberleşemeyecek olması gösterilebilir.

Mesh Network: Mesh network'lerde her network birimi diğer network birimlerine tek bir iletişim hattından değil bir çok iletişim hattı üzerinden ulaşabilir. Bu da eğer bir iletişim hattında bağlantı koparsa verinin diğerlerini kullanarak hedefe ulaşabilmesini sağlar. Böylece bağlantının son derece kararlı olduğu bir network topolojisi yaratılmış olur. Windows mesh network'lerinde bilgisayarlar MCL (Mesh Connectivity Layer) adı verilen bir driver yükleyerek verilerin yönlendirilmesinden sorumlu olurlar. Her MCL bilgisayarlarda sanal bir network kartı ve bağlantısı yaratır.

Wireless Mesh Network: Bu topoloji kablosuz LAN üzerinde uygulanır. Her birim ulaşabildiği bütün birimlere veri iletimi gerçekleştirir. Kapsama alanı dışında kalanlara veri gönderilebilmesi için iki bölge arasında kalan birimler repeater gibi çalışarak veriyi daha uzak noktalara taşırlar. Bu topoloji böylece hem son derece kararlı hem de geniş bir alanda kolay uygulanabilen bir kablosuz network sağlar.

Hybrid Network: Bu topoloji farklı topolojilerin bir arada kullanıldığı network'leri tanımlar.


İşlevlerine Göre Network'ler

Client-Server Network: Bu network'lerde client (istemci) bilgisayarlar ile server (sunucu) bilgisayarlar birbirlerinden ayrılmışlardır ve client bilgisayarlar server bilgisayarlara hizmet isteğinde bulunarak network hizmetlerinden yararlanırlar. File Server, Application Server, Web Server bu tip server'lara örnek olarak gösterilebilir. Bazen Server tarafı da kendi arasında bölünerek hizmetlerin birden fazla katmanda karşılanmasını gerektirir. Bu yapıya tiered yapı adı verilir ve hizmetin karşılanması için kaç katmandaki bilgisayar grupları kullanılıyorsa tiered kelimesinin başına bunu ifade eden bir rakam yazılır. 2 tiered, 3 tiered gibi.

Peer-to-peer Network: Bu tipte network'lerde client ya da server bilgisayarlar bulunmaz. Bütün bilgisayarlar birbirinin eşiti olarak davranırlar ve karşılıklı, birbirlerinin eşi olarak veri aktarımında bulunurlar. Örnek olarak Internet üzerinde çalışan dosya paylaşım network'leri ve Windows Workgroup network'ü gösterilebilir.



deniz

internet in de bir network olduğunu hatırlayalım.